मनाचे श्लोक| Manache Shlok |Samartha Ramdas Swaminche Manache Shlok

मनाचे श्लोक| Manache Shlok 


मनाचे श्लोक गणाधीश जो इश सर्वा गुणांचा |
मुळारंभ आरंभ तो निर्गुणाचा | 
नमू शारदा मूळ चत्वार वाचा | 
गभू पंथ आनंत या राघवाचा || १ || 
मन सज्जना भक्तिपंथेची जावे | 
तरी श्रीहरी पाविजेतो स्वभावे | 
जनी निंद्य ते सर्व सोडुनी द्यावे | 
जनी वंद्य ते सर्व भावे करावे || २ || 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा | 
पुढे वैखरी राम आधी वदावा | 
सदाचार हा थोर, सांडू नये तो | 
जनी तोचि तो मानवी धन्य होतो || ३ || 
मना , वासना दृष्ट कामा न येरे | 
मना , सर्वथा , पाप – बुद्धी नको रे | 
मना धर्मता , नीती , सोडू नको हो | 
मना , अंतरी सार विचार राहो || ४ || 
मना , पापसंकल्प सोडुनी द्यावा | 
मना , सत्य संकल्प जीवी धरावा | 
मना कल्पना ते नको विषयाची | 
विकारे घड़े हो जनी सर्व ची ची || ५ || 
नको रे मना, क्रोध हा खेदकारी | 
नको रे मना, काम नाना विकारी | 
नको रे मना सर्वदा अंगिकारु | 
नको रे मना, मत्सरू दंभ भारू || ६ || 
मना, श्रेष्ठ धारिष्ट जीवी धरावे | 
मना , बोलणे नीच सोशीत जावे | 
स्वये सर्वदा नम्र वाचे वदावे | 
मना , सर्व लोकांसी रे नीववावे || ७ || 
तनू त्यागिता कीर्ति मागे उरावी | 
मना सज्जना हेंची क्रिया धरावी | 
मना चंदनाचे परी त्वां झिजावे | 
परी अंतरी सज्जना नीववावे || ८ || 
नको रे मना द्रव्य तें पुढीलांचे | 
अती स्वार्थ बुद्धी न रे पाप साचे | 
घड़े भोगणे पाप ते कर्म खोटे | 
न होतां मनासारिखें दु:ख मोठे || ९ || 
सदा सर्वदा प्रीति रामी धरावी | 
दु:खाची स्वयें सांडी जीवी करावी | 
देह दु:ख ते सुख मानीत जावे | 
विवेक सदा सस्वरूपी मरावे || १० || 
जगी सर्व सुखी असा कोण आहे ? | 
विचारे मना, तूचि शोधुनी पाहे | 
मना त्वांचिं रे पूर्वसंचीत केले | 
तयासारिखे भोगणे प्राप्त झाले || ११ || 
मना, मानसी दु:ख आणू नको रे | 
मना, सर्वथा शोक चिंता , नको रे || 
विवेकें देह बुद्धी सोडुनी द्यावी | 
विदेहीपणे मुक्ति भोगीत जावी || १२ || 

मना, सांग पां रावणा काय झालें | 
अकस्मात् ते राज्य सर्वे बुडाले || 
म्हणोनी कुड़ी वासना सांडी वेगी | 
बळे लागला काळ हा पठिलागी || १३ || 

जिवा कर्मयोगे जनी जन्म झाला | 
परी शेवटी काळमूखीं निमाला || 
महा थोर ते मृत्युपंथेची गेले | 
कितीएक ते जन्मले आणि मेले || १४ || 

मना, पाहता सत्य हे मृत्युमुखी | 
जिता बोलती सर्व ही जीव मी मी || 
चिरंजीव् हे सर्व ही मानिताती | 
आकस्मात सांडूनिया सर्व जाती || १५ || 

मरे एक ,त्याचा दूजा शोक वाहे| 
अकस्मात् तो ही पुढें जात आहे || 
पुरेना जनी लोभ रे , क्षोभ त्यातें | 
म्हणोनी जनी मागुता जन्म घेतें || || १६ || 

मनी मानव व्यर्थ चिंता वाहाते | 
अकस्मात् होणार होऊनि जाते | 
घड़े भोगणे सर्वही कर्मयोगे | 
मतिमंद ते खेद मनी वियोगे || १७ || 

मना, राघवेवीण आशा नको रे | 
मना, मानवाची नको कीर्ति तूं रे || 
जया वर्णिती वेदशास्त्रे पुराणे | 
तयां वर्णिता सर्वही श्लाघ्यवाणे || १८ || 

मना, सर्वथा सत्य सान्डू नको रे || 
मना, सर्वथा मिथ्य मांडू नको रे || 
मना , सत्य ते सत्य वाचे वदावें | 
मना, मिथ्य तें मिथ्य सोडुनी ध्यावे || १९ || 

बहु हिंपुटी होइजे मायपोटी | 
नको रे मना यातना तेचि मोठी | 
निरोगे पचे कोंड़ीले गर्भवासी |
अधोमूख रे दु;ख त्या बाळकासी || २० || 

मना , वासना चुकवी येरझारा | 
मना , कामना सांडी रे द्रव्यदारा || 
मना यातना थोर हे गर्भवासी | 
मना सज्जना , भेटवी राघवासी || २१ || 

मना सज्जना, हीत माझें करावे | 
रघुनायका दृढ़ चित्ती धरावे || 
महाराज तो स्वामी वायु सुताचा | 
जना उद्धरी नाथ लोकत्रयाचा || २२ || 

न बोले मना, राघवेवीण कांही | 
जनी वाउगे बोलता सूख नाही | 
घडीने घडी काळ आयुष्य नेतो | 
देहांती तुला कोण सोडू पहातो || २३ || 

रघुनायकावीण वाया शिणावे | 
जनासारिखे व्यर्थ कां वोसणावे || 
सदा सर्वदा नाम वाचे वसो दें | 
अहंता मनी पापिणी ते नसों दे || २४ || 

मना, वीट मानूं नको बोलण्याचा | 
पुढे मागुता राम जोडेल कैचा | 
सुखाची घडी लोटता सुख आहे | 
पुढें सर्व जाईल कांही न राहे || २५ || 

देहरक्षणाकारणें यत्न केला | 
परी शेवटी काळ घेउनि गेला | 
करी रे मना, भक्ति या राघवाची | 
पुढे अंतरि सोडी चिंता भवाची || २६ || 

भवाच्या भये काय भीतोस लंडी | 
वरी रे मना , धीर धाकास सांडी | 
रघुनायका सारिखा स्वामी शीरी | 
नुपेक्षि कदा कोपल्या दंडाधारी || २७ || 

दीनानाथ हा राम कोदंडधारी | 
पुढे देखतां, काळ पोठी थरारी | 
मना, वाक्य नेमस्त हे सत्य मानी | 
नुपेक्षि कदा राम दासाभिमानी || २८ || 

पदी राघवाचे सदा ब्रीज गाजे | 
बळे भक्तरीपुशिरी काबिं वाजे | 
पूरी वाहिली सर्व जेणे विमानी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || २९ || 

समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे | 
असा सर्व भूमंडळी कोण आहे || 
जयाची लिला वर्णिती लोक तीन्ही | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || ३० || 

महासंकटी सोडिला देव जेणे | 
प्रतापे बले आगला सर्व-गुणे | 
जयाते स्मरे शैल्यजा शूलपाणी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || ३१ ||

अहिल्या शिLa राघवें मुक्त केली | 
पदी लागता दिव्य होऊनि गेली | 
जया वर्णिता शीणली वेदवाणी | 
नुपेक्षी कदा राम दासभिमानी || ३२ ||

वसे मेरु मांदार हे स्रुष्टिलीला | 
शशी सूर्य , तारांगणे मेघमाला || 
चिरंजीव केले जनी दास दोन्ही | 
नुपेक्षी कदा राम दासा भिमानी ||  || 

ऊपेक्षा कधी रामरुपी असेना | 
जिवा मानवा निश्चयो तो वसेना | 
शिरी भार वाहेन, बोले पुराणी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || ३४ || 

असे हो जया अंतरी भाव जैसा | 
वसे हो तया अंतरी देव तैसा | 
अनन्यास रक्षितसे चापपाणी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || ३५ || 

सदा सर्वदा देव सन्निध आहे | 
कृपाळूपणे अल्प धारिष्ट पाहे | 
सुखानंद आनंद-कैवल्य-दानी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || ३६ || 

सदा चक्रवाकासी मार्तंड जैसा | 
उडी घालितो संकटी स्वामी तैसा | 
हरी-भक्तीचा धाव गाजे निशाणी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || ३७ || 

मना प्रार्थना तुजला येक़ आहे | 
रघुराज , थकित होऊनि पाहे || 
अवज्ञा कदा ही यदर्थी न कीजे | 
मना सज्जना , राघवी वस्ति कीजे || ३८ || 

जया वर्णिती वेद , शास्त्रे , पुराणे | 
जयाचेनि योगे समाधान ब़ाणे | 
तयालागि हे सर्व चांचल्य दीजे | 
मना सज्जना , राघवी वस्ति कीजे || ३९ || 

मना , पाविजे सर्व ही सुख जेथे | 
अती आदरे ठेविले लक्ष तेथे | 
विवेकें कुड़ी कल्पना पालटीजे | 
मना सज्जना , राघवी वस्ति कीजे || ४० || 

बहु हिंडता सुख होणार नाही | 
शिणावे परी नातुडे हीत कांही | 
विचारे बरे अंतरा बोधवीजे | 
मजा सज्जना , राघवी वस्ति कीजे || ४१ || 

बहुतापरी हेंची आता धरावे | 
रघुनायका आपुलेंसे करावे | 
दीनानाथ हे तोड़री ब्रीद गाजे | 
मना सज्जना , राघवी वस्ति कीजे || ४२ || 

मना सज्जना, येक़ जीवी धरावे | 
जनी आपले हीत तुंवा करावे | 
रघुनायकाविण बोलो नको हो | 
सदा मानसी तो नीजध्यास राहो || ४३ || 

मना रे, जनी मौनमुद्रा धरावी | 
कथा आदरे, राघवाची करावी | 
नसे राम ते धाम सोडुनी द्यावे | 
सुखालागी आरण्य सेवीत जावे || ४४ || 

जयाचेनि संगे समाधान भंगे | 
अहंता अकस्मात् येऊनि लागे | 
तये संगतीची जनी कोण गोडी | 
नये संगतीने मनी राम सोडी || ४५ || 

मना , जे घडी राघवेंविण गेली | 
जनी आपली ते तुंवा हानी केली | 
रघुनायाकावीण तो शीण आहे | 
जनी दक्ष तो लक्ष लावुनी पाहे || ४६|| 

मनी लोचनी श्रीहरी तोचि पाहे | 
जनी जाणता भक्त होऊनि राहे | 
गुणी प्रीति राखे , क्रमू साधनाचा | 
जनी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ४७ ||

सदा देवाकाजी झिजे देह ज्याचा | 
सदा रामनामे वदे नित्य वाचा |
स्वधर्मेचि चाले सदा, उत्तमाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ४८ || 

सदा बोलण्यासारिखे चालताहे | 
अनेकी सदा एक देवासी पाहे | 
सगूणी भजे , लेश नाही भ्रमाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ४९ || 

नसे अंतरी, काम नाना विकारी | 
उदासीन जो , तापसी, ब्रम्हचारी | 
निवाला मनी , लेश नाही तमाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ५० || 

मदे मत्सरे सांडिला | स्वार्थबुद्धी | 
प्रपंचीक नाही जयाते उपाधी | 
सदा बोलणे नम्र वाचा सुवाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ५१ || 

क्रमी वेळ जो तत्त्वचिंतानुवादे | 
न लिंपे कदा दंभ वाढे विवादे | 
करी सुख संवाद जो ऊगमाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा ||  || 

सदा आर्जवी , प्रिय जो सर्व – लोकी | 
सदा सर्वदा सत्यवादी विवेकी | 
न बोले कदा मिथ्यवाचा त्रिवाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ५३ || 

सदा सेवी आरण्य तारुण्यकाली | 
मिलेना कदा कल्पनेचेन मेळी | 
चलेना मनी निश्चयो दृढ़ ज्याचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ५४ || 

नसे अंतरी नष्ट आशा दुराशा | 
वसे अंतरी प्रेमपाशा पिपाशा | 
ऋणी देव हा , भक्तिभावे जंयाचा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ५५ || 

दिनाचा दयालू मनाचा मावाळू | 
स्नेहाळू कृपाळू जगी दासपाळू | 
तया अंतरी क्रोध संताप कैसा | 
जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा || ५६ || 

जगी होइजे धन्य रामनामे | 
क्रिया भक्ति उपासना नित्य – नेमे | 
उदासीनता तत्वता सार आहे | 
सदा सर्वदा मोकळी वृत्ती राहे || ५७ || 

नको वासना विषयी वृत्तिरूपे | 
पदार्थी जड़े कामना पूर्वपापे | 
सदा राम नि:काम चिंतीत जावा | 
मना , कल्पनालेश तोही नसावा || ५८ || 

मना कल्पना कल्पिता कल्पकोटि | 
नव्हे रे नव्हे सर्वथा रामभेटी| 
मनी कामना, राम नाही , जयाला | 
अती आदरे प्राति नाही तयाला || ५९ || 

मना राम कल्पतरु कामधेनू | 
निधी-सार, चिंतामणी काय वानू| 
जयाचेनि योगे घड़े सर्व सत्ता | 
तया साम्यता कायसी कोण आता || ६० || 

उभा कल्पवृक्षातळी दु:ख वाहे | 
तया अंतरी सर्वदा तोचि आहे | 
जनी सज्जनी वाद हा वाढवावा | 
पुढे मागुता शोक जीवी धरावा || ६१ || 

नीजध्यास तो सर्व तुटोनी गेला | 
बले अंतरी शोक संताप ठेला || 
सुखानंद आनंद भेद बुडाला | 
मनी निश्चयो सर्व खेदे उडाला || ६२ || 

घरी कामधेनु पुढे ताक मागे | 
हरी बोध सांडूनि विवाद लागे | 
करी सार चिंतामणी , काचखंडे | 
तया मागता , देत आहे उदंडे || ६३ || 

अती मूढ़ त्या दृढ़ बुद्धी असेना | 
अती काम त्या राम चित्ती वसेना | 
अती लोभ त्या क्षोभ होईल जाणा | 
अती विषयी सर्वदा दैन्य -वाणा || ६४ || 

नको दैन्यवाणे जिणे भक्तिउणे | 
अती मुर्ख त्या सर्वदा दु:ख दुणे | 
धरी रे मना , आदरे प्रीति रामी | 
नको वासना , हेमधामी विरामी || ६५ || 

नव्हे सार संसार हा , घोर आहे | 
मना सज्जना , सत्य शोधुनी पाहे | 
जनी विष खाता पुढे सुख कैचे | 
करी रे मना , ध्यान या राघवाचे || ६६ || 

घनश्याम हा राम लावण्यरूपी | 
महा धीर गंभीर पूर्णप्रतापी | 
करी संकटी सेवाकाचा कुढावा | 
प्रभाते मनी राम , चिंतीत जावा || ६७ || 

बळे आगळा राम कोदंडधारी | 
महाकाळ विक्राळ तो ही थरारी | 
पुढे मानवा किंकरा कोण केवा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ६८ || 

सुखानंदकारी निवारी भयाते | 
जनी भक्तिभावे भजावे तयाते | 
विवेक त्यजावा अनाचार हेवा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ६९ ||  

सदा रामनामे वदा पूर्णकामे | 
कदा बाधीजेना वदा नित्य नेमे | 
मदालस्य हा सर्व सोडून द्यावा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७० ||  

जयाचेनि नामे महादोष जाती | 
जयाचेनि नामे गती पावीजेती | 
जयाचेनि नामे घड़े पुण्यठेवा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७१ || 

न वेचे कदा ग्रंथिचे अर्थ कांही | 
मुखे नाम उच्चारिता कष्ट नाही | 
महाघोर संसार शत्रु जीणावा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७२ || 

देहदंडणेचे महा दु:ख आहे | 
महा दु:ख ते नाम घेता न राहे | 
सदाशिव चिंतीतसे देवदेवा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७३ || 

बहुतापरी संकटे साधनाची | 
व्रते दान उद्यापने ती धनाची | 
दिनाचा दयाळू मनी आठवावा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७४ || 

समस्तांमधे सार साचार आहे | 
कळेना तरी , सर्व शोधून पाहे | 
जिवा संशयो वाउगा तो तजावा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७५ || 

नव्हे कर्म ना धर्मं ना योग कांही | 
नव्हे भोग ना त्याग ना सांग पाही | 
म्हणे दास , विश्वास , नमी धरावा | 
प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा || ७६ || 

करी काम नि:काम या राघवाचे | 
करी रूप स्वरुप सर्वा जिवाचे | 
करी छेद निर्द्वंद हे गुण गाता | 
हरीकीर्तनी वृत्ती विश्वास होता || ७७ || 

अहो ज्या नरा रामविश्वास नाही | 
तया पामरा बाधिजे सर्व कांही | 
महाराज तो स्वामी कैवल्यदाता | 
वृथा वाहणे देह संसार चिंता || ७८ || 

मना , पावना भावना राघवाची | 
धरी अंतरी , सोडी चिंता भवाची | 
भवाची जिवा मानवा भूलि ठेली | 
नसे वस्तूची धारणा व्यर्थ गेली || ७९ | 

घरा श्रीवरा , त्या हरा अंतराते | 
तरा दुस्तरा त्या परा सागराते || 
सरा विसरा त्या भरादुर्भराते |
कार नाकरा , त्या खरा मत्सराते || ८० ||

मना , मत्सरे नाम सांडू नको हो | 
अती आदरे हा नीजध्यास राहो | 
समस्तामधे नाम हे सार आहे | 
दूजी तुळणा तुळितां हो न साहे || ८१ || 

बहु नाम या रामनामी तुळेना | 
अभाग्या नरा पामरा हे कळेना | 
विषा औषधा घेतले पार्वतीशे | 
जिवा मानवा किंकरा कोण पुसे || ८२ || 

जेणे जाळिला काम तो राम घ्यातो | 
उमेसी अती आदरे गुण गातो | 
चाहू ज्ञान वैराग्य सामर्थ जेयें | 
परी अंतरी राम विश्वास तेथें || ८३ || 

विठाने शिरी पाहिला देवराणा | 
तया अंतरी घ्यास रे , त्यासि नेणा || 
निवाला स्वयें तापसी चंद्रमौळी | 
जिवा सोडवी राम हा अंतकाली || ८४ || 

भजा राम विश्रामयोगेश्वराचा | 
जपू नेमिला नेम गौरीहराचा | 
स्वये निववी तापसी चंद्रमौळी | 
तुम्हा सोडावी राम अंतकाळी || ८५ || 

मुखी राम विश्राम तेथेची आहे | 
सदानंद आनंद सेवुनी राहे | 
तयावीण तो शीण संदेह्कारी | 
निजधाम हें नाम शोकापहारी || ८६ || 

मुखी राम त्या काम बांधू शकेना | 
गुणे इष्ट धारिष्ट त्याचे चुकेना | 
हरीभक्त तो शक्त कामास मारी | 
जगी धन्य तो मारुती ब्रम्हाचारी || ८७ || 

बहु चांगले नाम या राघवाचे | 
अती साजिरे स्वल्प सोपे फुकाचें | 
करा निर्मळ घेता भवाचें | 
जिवा मानवां हेंचि कैवल्य सांचे || ८८ || 

जनी भोजनी , नाम वाचे वदावे | 
अती आदरें गद्य -घोषे म्हणावे | 
हरी चिंतने अन्न सेवीत जावे |
 तरी श्रीहरी पाविजे तो स्वभावे || ८९ || 

नये राम वाणी तया थोर हानी | 
जनी व्यर्थ प्राणी , नया नाम काणी | 
हरी – नाम हें वेदशास्त्री, पुराणी | 
बहू आगळे , बोलिली व्यासवाणी || ९० || 

नको वीट मानू रघुनायकाचा | 
अती आदरे बोलिजे राम वाचा | 
न वेचे मुखी सांपडे रे फुकाचा | 
करी घोष त्वा जनकीवल्लभांचा || ९१ || 

अती आदरें सर्व ही नामघोष | 
गिरिकंदरे जाईजे दुरी दोषे | 
तिष्टतु तोषला नामतोषे | 
विशेषे हरा मानसी रामपीसे || ९२ || 

जगी पाहतां देव हा अन्नदाता | 
तया लागली तत्वता सार चिंता | 
तयाचे मुखीं नाम घेता फुकाचें | 
मना सांग पां रे तुझे काय वेचे || ९३ || 

तिन्ही लोक जाळू शके कोप येता | 
निवाला हरु तो मुखे नाम घेता | 
जपें आदरे पार्वति विश्वमाता | 
म्हणोनी म्हणा तेंचि हें नाम आता || ९४ || 

अजामे पापी वादे पुत्रकामें | 
तया मुक्ति नारायणाचेनि नामे | 
शुकाकारणे कुंटणी राम वाणी | 
मुखे बोलतां ख्याति जाली पुराणीं || ९५ || 

महा भक्त प्रल्हाद हा दैत्यकूळी | 
जपे रामनामावळी नित्यकाळी| 
पिता पापरूपी तया देखावेना | 
जनी दैत्य तो नाम मुखे म्हणेना || ९६ || 

मुखी नाम नाहीं तया मुक्ति कैची | 
अहंतागुणे यातना ते फुकाची ||
पुढे अंत येईल तो दैन्यवाणा | 
म्हणोनी म्हणा रे म्हणा देवराणा || ९७ || 

हरिनाम नेमस्त पाषाण तारी | 
बहू तारिले मानवदेहांधारी || 
तया रामनामी सदा जो विकल्पी | 
वदेना कदा जीव तो पापरूपी || ९८ || 

जगी धन्य वाराणसी पुण्यरासी | 
तयेमाजी जातां गति पूर्वजांसी | 
मुखे रामनामावळी नित्यकाळी || 
जिवा हीत सांग सदा चंद्रमौळी || ९९ || 
येथासांग रे कर्म तेंही घड़ेना | 
घड़े कर्म तें पुण्य गांठी पडेना | 
दया पाहतां सर्व भूती असेना | 
फुकाचे मुखी नाम तेंही वसेना || १०० || 

जया नावडे नाम त्या यम जाची | 
विकल्पे उठे तर्क त्या नर्क ची ची | 
म्हणोनी अति आदरे नाम घ्यावे || 
मुखे बोलता दोष जाती स्वभावे || १०१ || 

अती लिनता सर्वभावे स्वभावे | 
जना सज्जनालागि संतोषवावे ||
देहे कारणी सर्व लावीत जावे | 
सगुणी अती आदरेसी भजावे || १०२ || 

हरी कीर्तने प्रीती रामी धारावी | 
देहेबुद्धी नीरूपणी वीसरावी | 
रद्रव्य आणीक कांता परावी | 
यदर्थी मना सांडी जीवी करावी || १०३ || 

क्रियेवीण नानापरी बोलिजेते | 
परी चीत दुश्र्चित ते लाजवीते | 
मना कल्पना धीट सेराट धावे | 
तया मानवा देव कैसेनी पावे || १०४ || 

विवेके क्रिया आपुली पालटावी | 
आती आदरे शुद्ध क्रिया धरावी | 
जनी बोलण्यासारिखे चाल बापा | 
मना कल्पना सोडि संसारतापा || १०५ || 

बरी स्नानसंध्या कारी येक़निष्ठा | 
विवेके मना आवरी स्थानभ्रष्टा || 
दया सर्व भूती जया मानवाला | 
सदा प्रेमाळू भक्तिभावे निवाला || १०६ || 

मना कोपआरोपणा ते नसावी | 
मना बुद्धी हे साधुसंगी वसावी | 
मना नष्ट चांडाळ तो संग त्यागी | 
मना होई रे मोक्षभागी विभागी || १०७ || 

सदा सर्वादा सज्जनाचेनी योगे | 
क्रिया पालटे भक्तिभावार्थ लागे | 
क्रियेवीण वाचालता ते निवारी | 
तुटे वाद संवाद तो हीतकारी || १०८ || 

जनीं वाद वेवाद सोडुनि द्यावा | 
जनी सुखसंवाद सूखे करावा || 
जगीं तोंचि तो शोक संतापहारी | 
तूटे वाद संवाद तो हीतकरी ||१०९ || 

तूटे वाद संवाद त्याते म्हणावे | 
विवेके अहंभाव याते जिणावे | 
अहंतागुणे वाद नाना विकारी | 
तूटे वाद संवाद तो हीतकरी || ११० || 

हिताकारणे बोलणे सत्य आहे | 
हिताकारणे सर्व शोधून पाहे | 
हिताकारणे बंड पाषांडवारी | 
तूटे वाद संवाद तो हितकारी || ११ || 

जनी सांगता एकता जन्म गेला | 
परी वाद वेवाद तसेचि ठेला | 
उठे संशयो वाद हा दंभधारी | 
तूटे वाद संवाद तो हीतकरी || १२ || 

जनी हीत पंडीत सांडीत गेले | 
अहंतागुणे ब्रम्हराक्षस जाले | 
तयांहुनि व्युत्पन्न तो कोण आहे | 
मना सर्व जाणीव सांडूनि राहे || १३ || 

फुकाचे मुखी बोलतां काय वेधे | 
दिसेंदीस अभ्यंतरी गर्व सांचे | 
क्रियेवीण वाचाळता व्यर्थ आहे | 
विचारे तुझा तूं चि शोधुनी पाहें || १४ || 

तूटे वाद संवाद तेथे करावा | 
विवेके अहंभाव हा पालटावा | 
नीं बोलण्यासारखे आचरावे | 
क्रियापालटे भक्तिपंथेची जावे || १५ || 

बहू श्रापिता कष्टला अंबऋषी | 
तयाचे स्वये श्रीहरी जन्म सोशी | 
दिल्हा क्षीरसिंधू तया ऊपमानी || 
नुपेक्षी कदा देव भक्तभिमानी || १६ || 

धुरु लेकरु बापूढे दैन्यवाणें | 
कृपा भकिता दीधली भेटी जेण | 
चिरंजीव टारांगणी प्रेमखाणी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || १७ || 

गजेंदु महा संकटी वाट पाहे | 
तयाकारणे श्रीहरी धांवताहे || 
उडी घातली जाहला जीवदानी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || १८ || 

अजामेळ पापी तया अंत आला | 
कृपाळूपणे तो जनी मुक्त केला | 
अनाथासि आधार हा चक्रपाणी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || १९ || 

विधिकारणे जाहला मच्छ वेगी | 
धरी कुर्मरुपे धरा पृष्ठीभागी || 
जना रक्षणा कारणे नींच योनी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || १२० || 

महा भक्त प्रल्हाद हा कष्टवाला | 
म्हणोनी तयाकारणे सिंह जाला | 
न ये जाल बीषाळ संन्नीध कोणी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || २१ ||

कृपा भाकिता जाहला वज्रपाणी | 
तयाकारणे वामन चक्रपाणी || 
द्विजाकारणे भार्गव चापपाणी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || २२ || 
अहल्ये सतिलागिं आरण्यपंथे | 
कुढाब़ा पुढे देव बंदी तयातें | 
बले सोडिला घाव झाली निशाणी | 
नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी || २३ || 

तये द्रौपदीकारणे लागवेगे | 
सत्वरे धांवला सर्व सांडूनि मागे | 
कलीलागि झाला असे बौद्ध मौनी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || २४ || 

अनाथा दिनाकारणें जन्मताहे | 
कलंकी पुढे देव होणार आहे| 
तथा वर्णिता शिणली वेदवाणी | 
नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी || २५ || 

जनाकारणें देव लीलावतारी | 
बहुतांपरी आदरे वेषधारी | 
तया नेणती ते जन पापरूपी | 
दुरात्मे महा नष्ट चांडाल पापी || २६ || 

जगी धन्य तो रामसूखे निवाला | 
कथा ऐकता सर्व तल्लीन झाला | 
देहेभावना रामबोधे उडाली | 
मनोवासना रामरूपी बुडाला || २७ || 

मना वासना वासुदेवी वसो दे | 
मना कामना कामसंगी नसों दे | 
माला कल्पना वाऊगी ते न कीजे | 
मना सज्जना सज्जनी वस्ति कीजे || २८ || 

गतिकारणे संगती सज्जनाची | 
मति पालटे सुमती दुर्जनाची | 
रतिनायिकेचा पति नष्ट आहे | 
म्हणोनी मनातीत होऊनि राहे || २९ || 

मना अल्प संकल्प तो ही नसावा | 
मना सत्य संकल्प चित्ती वसावा | 
जनी जल्पविकल्पतोही त्यजावा | 
रमाकांत येकांतकाळी भजावा || १३० || 

भजाया जनी पाहता राम येकु | 
करी बाण ये कु मुखी शब्द येकु | 
क्रिया पाहता ऊद्धरे सर्व लोकु | 
धरा जानकीनायाकांचा विवेकु || ३१ || 

विचारुनी बोले निवंचुनी चाले | 
तयाचेनी संतप्त ते ही निवाले | 
बरें शोधिल्यावीण बोलो नको हो | 
जनी चालणे शुद्ध नेमस्त राहो || ३२ || 

हरीभक्त विरक्त विज्ञानरासी | 
जेणे मानसी स्थापिले निश्चयासी || 
तया दर्शने स्पर्शने पुण्य जोड़े | 
तया भाषणे नष्ट संदेह मोड़े || ३३ || 

नसे गर्व अंगी सदा वीतरागी | 
क्षमा शांति भोगी दया दक्ष योगी | 
नसे लोभ ना क्षोभ ना दैन्यवाणा | 
इही लक्षणी जाणिजे योगीराणा || ३४ || 

धरी रे मना संगती सज्जनाची | 
जेणे वृत्ती हे पालटे दुर्जनांची | 
बले भाव सद्बुद्धि सन्मार्ग लागे | 
महाक्रूर तो काळ विक्राल भंगे || ३५ || 

भये व्यापिले सर्व ब्रम्हांड आहे | 
भयातीत ते संत आनंत पाहे | 
जया पाहता द्वैत कांही दिसेना | 
भयो मानसी सर्वथा ही असेना || ३६ || 

जिंवा श्रेष्ठ ते स्पष्ट सांगोनी गेले | 
परी जीव अज्ञान तैसेचि ठेले | 
देहेबुद्धिचे कर्म खोटे टळेना || 
जुने ठेवणे मीपणे आकळेना || ३७ || 

भ्रमे नाढळे वित्त ते गुप्त जाले | 
जिवा जन्मदारिद्र्य टाकुनि आले | 
देहेबुद्धिचा निश्चयो ज्या टळेना | 
जुने ठेवणे मीपणे आकळेना || ३८ || 

पुढे पाहता सर्वही कोंदलेसे | 
आभाग्यास हे दृश्य पाषाण भासे | 
अभावे कदा पुण्य गांठी पडेना | 
जुने ठेवणे मीपणे आकळेना || ३९ || 

जयाचे तया चुकले प्राप्त नाही | 
गुणे गोविले जाहले दु:ख देही | 
गुणा वेगळी वृत्ती तेही वळेना | 
जुने ठेवणे मीपणे आकळेना || १४० || 

म्हणे दास सायास त्याचे करावे | 
जनी जाणता पाय त्याचे धरावे | 
गुरुअंजनेवीण तें आकळेना | 
जुने ठेवणे मीपणे तें कळेना || ४१ || 

कळेना कळेना कळेना ढळेना | 
ढळे नाढळे संशयोही ढळेना | 
गळेना गळेना अहंता गळेना | 
बळे आकळेना मिळेना मिळेना || ४२ || 

अविद्यागुणे मानवा ऊमजेना | 
भ्रमे चुकले हीत तें आकळेना | 
परीक्षेविणे बांधिले दृढ़ नाणे | 
परी सत्य मिथ्या असें कोण जाणे || ४३ || 

जगी पाहता साच ते काय आहे | 
अती आदरे सत्य शोधुनी पाहे | 
पुढे पाहता पाहता देव जोड़े | 
भ्रम भ्रान्ति अज्ञान हें सर्व मोड़े || ४४ || 

सदा विषयो चिंतिता जीव जाला | 
अहंभाव अज्ञान जन्मासि आला | 
विवेके सदा सस्वरुपी भरावें | 
जिवा ऊमगी जन्म नाहीं स्वभावे || ४५ || 

दिसे लोचनी तें नसे कल्पकोडी | 
अकस्मात् आकारले काळ मोड़ी | 
पुढे सर्व जाईल कांही न राहे | 
मना संत आनंत शोधुनी पाहें || ४६ || 

फुटेना तुटेना चळेना ढळेना | 
सदा संचले मीपणे तें कळेना | 
तया एकरुपासी दुजें न राहे | 
मना संत आनंत शोधुनी पाहें || ४७ || 

निराकार आधार ब्रम्हादिकांचा | 
जया सांगता सीणली वेदवाचा || 
विवेकें तदाकार होऊनी राहें | 
मना संत आनंत शोधुनी पाहें || ४८ || 

जगीं पाहतां चर्मचक्षी न लक्षे | 
जगी पाहतां ज्ञानचक्षी न रक्षे || 
जगी पाहतां पाहणे जात आहे | 
मना संत आनंत शोधुनि पाहे || ४९ || 

नसे पीत न श्वेत ना शाम कांही | 
नसे वक्त अव्यक्त ना नीळ नाहीं || 
म्हणे दास विश्वासता मुक्ति लाहे | 
मना संत आनंत शोधुनि पाहे || १५० || 

खरें शोधिता शोधिता शोधिताहें | 
मना बोधितां बोधिता बोधिताहें || 
परी सर्वही सज्जनाचेनि योगे | 
बार निश्चयो पाविजे सानुरागे || ५१ || 

बहुतां परी कूसरी तत्वझाडा | 
परी पाहिजे अंतरी तो निवाडा || 
मना सार सचार तें वेगळे रे | 
समस्तांमध्ये एक ते आगळे रे || ५२ || 

नव्हे पिंडज्ञानें नव्हें तत्वज्ञानें | 
समाधान कांही नव्हें तानमाने | 
नव्हे योगयोगे नव्हे भोगत्यागे | 
समाधान तें सज्जनाचेनि योगे || ५३ || 

महावाक्य तत्वादिके पंचिकर्णे | 
खुणे पाविजे संतसंगे विवर्णे | 
द्वितियेसी संकेत जो दाविजेतो || 
तया सांडूनि चंद्रमा भाविजेतो || ५४ || 
दिसेना जनी तेंचि शोधुनि पाहे | 
बरें पाहतां गूज तेथेंचि आहे | 
करी घेऊ जातां कदा आढळेना | 
जनी सर्व कोंदाटल़े तें कळेना || ५५ || 

म्हणे जाणता तो जनीं मूर्ख पाहे | 
अंतर्कासी तर्की असा कोण आहे || 
जनी मीपणे पाहतां पाहवेना | 
तया दक्षिता वेगळे राहवेना || ५६ || 

बहू शास्त्र धुंडाळिता वाड आहे | 
जया निश्चयो येक़ तोही न साहे || 
मती भांडती शात्रबोधे विरोधे | 
गति खूंटती ज्ञानबोधें प्रबोधे || ५७ || 
श्रुति न्याय मीमांसके तर्कशास्त्रे | 
स्मृति वेद वेदांतवाक्ये विचित्रे | 
स्वये शेष मौनावला स्थिर पाहे | 
मना सर्व जाणीव् सांडून राहे || ५८ || 
जेणे मक्षिका भक्षिली जाणिवेची | 
तया भोजनाची रूचि प्राप्त कैची | 
अहंभाव ज्या मानसीचा विरेना | 
तया ज्ञान हे अन्न पोटीं जिरेना || ५९ || 

नको रे मना , वाद ह खेदकारी | 
नको रे मना खेद नाना विकारी || 
नको रे मान सिकंऊ पुधिलांसी | 
अहंभाव जो राहिला तूजपासी || ६० || 

अहंतागुणे सर्वही दु:ख होते | 
मुखे बोलिले ज्ञान तें व्यर्थ जाते || 
सुखी राहता सर्वही सुख आहे || 
अहंता तुझी तूचि शोधूनी पाहें || १ ||

अहंतागुणे नीति सांडी विवेकी | 
अनीतिबळे श्लाघ्यता सर्व लोकी || 
परी अंतरी सर्वही साक्ष येते | 
प्रमाणांतरे बुद्धि सांडूनि गेला || ६२ || 

देहेबु:द्धिचा निश्चयो दृढ जाला | 
देहातीत तें हीत सांडीत गेला | 
देहेबुद्धि ते आत्मबुद्धि करावी | 
सदा संगती सज्जनाची धरावी || ६३ || 

मनें कल्पिता विषयो सोडवावा | 
मनें देव निर्गुण तो वोLखावा | 
मनें कल्पिता कल्पना ते सरावी | 
सदा संगती सज्जनाची धरावी || ६४ || 

देहादीक प्रपंच ह चिंतियेला | 
परी अंतरी लोभ निश्चित ठेला || 
हरीचिंतने मुक्तिकांता वरावी | 
सदा संगती सज्जनाची धरावी || ६५ || 

अहंकार विस्तारला य देहाचा | 
स्त्रियापुत्रमित्रादिकें मोह त्यांचा || 
बले भ्रान्ति हे जन्मचिंता हरावी | 
सदा संगती सज्जनाची धरावी || ६६ || 

बार निश्चयो शाश्वताचा करावा | 
म्हणे दास संदेह तो वीसरावा || 
घडिनें घडी सार्थकाची करावी | 
सदा संगती सज्जनाची धरावी || ६७ || 

करी वृत्ती जो संत तो संत जाणा | 
दुराशागुणे जो नव्हे दैन्यवाणा || 
उपाधी देहेबुद्धीते वाढवीते | 
परी सज्जना केवी बांधू शके ते || ६८ || 

नसे अंत आनंत संता पुसावा | 
अहंकार विस्तार हा नीरसावा | 
गुणेंवीण निर्गुण तो आठवावा | 
देहेबुद्धिचा आठवू नाठवावा || ६९ | 

देहेबुद्धि हे ज्ञानबोधे त्यजावी | 
विवेकें तये वस्तूची भेटी घ्यावी || 
तदाकार हे वृत्ती नाही स्वभावे | 
म्हणोनि सदा तेंचि शोधित जावें || १७० || 

असे सार साचार तें चोरलेंसे | 
येहीं लोचनीं पाहतां दृश्य भासे | 
निराभास निर्गुण तें आकळेना | 
अहंतागुणे कल्पितांही कळेना || ७१ || 

स्फुरे विषयी कल्पना ते अविद्या | 
स्फुरे ब्रम्ह रे जाण माया सुविद्या || 
मुळी कल्पना दो रुपें तेचि जाली | 
विवेके तरी सस्वरुपी मिळाली || ७२ || 

स्वरूपां उदेला अहंकार राहो || 
तेणें आच्छादिले व्योम पाहो || 
दिशा पाहतां ते निशा वाढताहे | 
विवेके विचारे विवंचूनि पाहे || ७३ | 

जया चक्षुनें लक्षिता लक्षवेना | 
भवा भक्षिता रक्षिता रक्षवेना | 
क्षयातीत तो आक्षयी मोक्ष देतों | 
दयादक्ष तो साक्षीने पक्ष घेतो || ७४ || 

विधि निर्मिता लिहितो सर्व भाळा | 
परी लिहिता कोण त्याचे कपोळी |
हरू जाळितो लोक संहारकाळी | 
परी शेवटी शंकरा कोण जाळी || ७५ || 

जगीं देव जगीं द्वादशादित्य हे रुद्र आक्रा | 
असंख्यात संख्या करी कोण शाक्रा | 
जगीं देव धुंडाळीता आधाळेना || 
जनी मुख्य तो कोण कैसा कळेना || ७६ || 

तुटेना फुटेना कदा देवराणा | 
चळेना ढळेना कदा दैन्यवाणा || 
कळेना वळेना कदा लोचनासी | 
सेना दिसेना जगी मीपणासी || ७७ || 
जया मानला देव तो पुजिताहे | 
परी देव शोधुनि कोणी न पाहे || 
जगी पाहतां देव कोट्यानुकोटी | 
जया मानलीं भक्ति जे तेचि मोठी || ७८ || 

तिन्ही लोक जेथुनी निर्माण जाले | 
तया देवरायासी कोणी न बोले || 
जगीं थोरला देव तो चोरलासे | 
गुरुवीण तो सर्वथाही न दीसे || ७९ || 

गुरु पाहतां पाहतां लक्ष कोटीं | 
बहुसाल मंत्रावळी शक्ति मोठी || 
मनीं कामना चेटके घातमाता | 
जनीं व्यर्थ रे तो नव्हे मुक्तिदाता || १८० || 

नव्हे चेटकी चालक द्रव्यभोंदू | 
नव्हे निंदकु मत्सरू भक्तिमंदु || 
नव्हे उन्मतु वेसनी संगसाधू | 
जनी ज्ञानिया तोचि साधू अगाधु || ८१ || 

नव्हे वाऊगी चाहुटी काम पोटी | 
क्रियेवीण वाचालता तोचि मोठी || 
मुखे बोलिल्यासारिखे चालताहे |
मना सदगूरू तोचि शोधुनि पाहे || ८२ || 

जनी भक्त ज्ञानी विवेकी विरागी | 
कृपाळू मनस्वी क्षमावंत योगी || 
प्रभु दक्ष व्युत्पन्न चातुर्य जाणे | 
तयानेच योगे समाधान बाणे || ८३ || 

नव्हे तेंचि जाले नसे तेंचि आले | 
कलो लागले सज्जनाचेनि बोलें || 
अनिर्वाच्य तें वाच्य वाचे वदावें | 
मना संत आनंत शोधित जावें || ८४ || 

लपावें अती आदरें रामरूपी | 
भयातीत निश्चीत ये स्वस्वरूपी || 
कदा तो जनीं पाहतां ही दिसेना | 
सदा ऐक्य तो भिन्नभावे वसेना || ८५ || 

सदा सर्वदा गम सन्नीध आहे | 
मना सज्जना सत्य शोधून पाहें || 
अखंडित भेटीं रघुराजयोगू | 
मना सांडि रे मीपणाचा वियोगू || ८६ || 

भूते पिंड ब्रम्हांड हें ऐक्य आहे | 
परी सर्वही सुस्वरुपी न साहे || 
मना भासलें सर्व काहीं पहावे 
परी संग सोडुनी मुखी रहावें || ८७ || 

देहेमान हें ज्ञानशास्त्रे खुडावें | 
विदेहिपणे भक्तिमार्गेची जावें || 
विरक्तिबळे नींद्दय सर्वे त्यजावे | 
परी संग सोडुनि सुखें रहावें || ८८ || 

मही निर्मिली देव तो वोलखावा | 
जया पाहतां मोक्ष तत्काळ जीवा || 
तया निर्गुणालागि गुणी पहावें | 
परी संग सोडुनि सुखें रहावें || ८९ || 

नव्हे कार्यकर्ता नव्हे सुष्टिभर्ता | 
परेहून पर्ता न लिपे विवर्ता || 
तया निर्विकल्पासी कल्पीत जावें | 
परी संग सोडुनि सुखें रहावें || १९० || 

देहेबुद्धीचा निश्चयो ज्या ढळेना | 
तया ज्ञान कल्पांतकाळी कळेना || 
परब्रम्ह तें मीपणे आकळेना | 
मनी शून्य अज्ञान हेन मावळेना || ९१ || 

मना ना कळे ना ढळे रूप ज्याचें | 
दूजेवीण तें ध्यान सर्वोत्तमाचे | 
तया खूण ते हीण दृष्टांत पाहे | 
तेथे संग नि:संग दोनी न साहे || ९२ || 

नव्हे जाणता नेणता देवराणा |
 न ये वर्णिता वेदशास्त्रा पूराणा | 
नव्हे दृश्य अदृश्य साक्षी तयाचा | 
श्रुती नेणती नेणती अंत:त्याचा || ९३ || 

वसे हृदयी देव तो कोण कैसा | 
पुसे आदरे साधकू प्रश्न ऐसा | 
देहे टाकिता देव कोठे रहातो | 
परी मागुता ठाव कोठे पहातो || ९४ || 

वसे हृदयीं देव तो जाण ऐसा | 
नभाचेपरी व्यपाकू जाण तैसा | 
सदा संचला येत ना जात कांही | 
तयावीण कोठे रिता ठाव नाहीं ||| ९५ || 

नभी वावरे जो अणुरेणू कांही | 
रिता ठाव या राघवेवीण नाही | 
तया पाहता पाहता तेंचि जाले | 
तेथें लक्ष आलक्ष सर्वे बुडाले || ९६ || 

नभासारिखे रूप या राघवाचें | 
मानी चिंतिता मूळ तुटे भवाचें || 
तया पाहतां देह बुद्धी उरेना | 
सदा सर्वदा आर्त पोटी उरेना || ९७ || 

नभें व्यापिले सर्व स्रुष्टिस आहे | 
रचूनायका ऊपमा ते न साहे || 
दूजेवीण जो तोचि तो हा स्वभावें | 
तया व्यपाकू व्यर्थ कैसे म्हणावे || ९८ || 

अती जीर्ण विस्तीर्ण तें रूप आहे | 
तेथें तर्कसंपर्क तोहीं न साहे | 
अती गूढ़ तें दृश्य तत्काळ सोपें | 
दूजेवीण जे खूण स्वामीप्रतापें || ९९ || 

कळे आकळे रूप ते ज्ञान होतां | 
तेथें आटली सर्वसाक्षी अवस्था || 
मना उन्मनी शब्द कुंठीत राहे || 
तो गे तोचि तो राम सर्वत्र पाहे || २०० || 

कदा ओळखीमाजी दुजें दिसेना || 
मनी मानसी द्वैत कांही वसेना | 
बहुतां दिसां आपुली भेटि जाली | 
विदेहीपणें सर्व काया निवाली ||  २०१ || 

मना गूज रे तूज हें प्राप्त जालें | 
परी अंपरीं पाहिजे यत्न केले | 
सदा श्रवणे पालिजे निश्चयासी | 
धरी सज्जनसंगती धन्य होसी ||  २०२ || 

मना सर्वही संग सोडुनि द्यावा | 
अती आदरें सज्जनाचा धरावा | 
जयाचेनि संगे महां दुख भंगे | 
जनी साधनेंविण सन्मार्ग लागे ||  २०३ || 

मना संग हा सर्व संगास तोड़ी | 
मना संग ह मोक्ष तत्काळ जोडी | 
मना संग हा साधका शीघ्र सोडी | 
मना संग हा द्वेत नि:शेष मोड़ी ||  २०४ || 

मनाची शतें ऐकता दोष जाती | 
मतिमंद ते साधना योग्य होती || 
चढ़े ज्ञान वैराग्य सामर्थे आंगी | 
म्हणे दास विश्वासता मुक्ति भोगी || २०५ ||

Full Manache Shlok lyrics are presented here in pdf of manache shlok
मनाचे श्लोक| Manache Shlok |Samartha Ramdas Swaminche Manache Shlok

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to top